ลองจินตนาการว่าคุณมีคำถามหนึ่งอยู่ในใจมานานมาก จนมันกลายเป็นส่วนหนึ่งของความคิดของคุณไปแล้วสิครับ
นั่นคือคำถามของผมมาหลายปีครับ: เราจะเรียนรู้ให้เร็วขึ้นได้อย่างไร? ถ้าเราเรียนได้เร็วขึ้น เราก็จะใช้เวลาในโรงเรียนน้อยลง หรืออาจจะไม่ต้องเข้าโรงเรียนแบบเดิมๆ เลยด้วยซ้ำ คำถามนั้นได้หล่อหลอมแทบทุกอย่างที่ผมทำในสายอาชีพมานานกว่าสี่ทศวรรษเลยครับ
จากคำถามนั้น และจากงานที่ผมทำมาตลอดหลายสิบปีเพื่อหาคำตอบ ผมพูดได้อย่างมั่นใจเลยครับว่า: คุณสามารถเรียนภาษาอังกฤษ — หรือภาษาใดๆ ก็ตาม — ได้เร็วกว่าและสนุกกว่าที่คนส่วนใหญ่เคยเชื่อกันมามากเลยนะครับ
ผมรู้ว่าฟังดูเหมือนเป็นการตลาดนะครับ ผมเองก็เคยไม่เชื่อคำกล่าวอ้างแบบนี้เหมือนกัน แต่จริงๆ แล้วมันมีแนวคิดใหม่ที่ซ่อนอยู่ตรงหน้าเรานี่เองครับ: ทันทีที่คุณปรับการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับวิธีการทำงานของสมองจริงๆ ความก้าวหน้าก็จะไม่ใช่เรื่องที่ต้องฝืนทำอีกต่อไป
เมื่อผมไปถึงประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษครั้งแรกในปี 1981
ตอนที่ผมไปถึงประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษครั้งแรกในปี 1981 หลายคนบอกผมว่าคนไทยต้องใช้เวลาเป็นสิบปีถึงจะเรียนภาษาอังกฤษได้ดี การพูดได้คล่องแคล่วแทบจะเป็นเรื่องเพ้อฝันเลยล่ะครับ การออกเสียงก็ “เป็นไปไม่ได้” สำเนียงก็ “ยากเกินจะเข้าใจ” ส่วนไวยากรณ์ก็ “แตกต่างอย่างสิ้นเชิง”
ตอนนั้นผมยังไม่รู้อะไรมากพอที่จะกลัวครับ ผมแค่ลงมือทดลองไปเรื่อยๆ
แทนที่จะนั่งในห้องเรียนเพื่อท่องจำศัพท์ ผมเลือกที่จะใส่ใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัว ผมตั้งใจฟังมากๆ แม้ในตอนที่ยังไม่เข้าใจ ผมสังเกตว่าคนเราขยับปากอย่างไรเวลาพูด ผมมองหาคนที่จะอดทนกับความผิดพลาดของผม คนที่สนใจจะเข้าใจสิ่งที่ผมพยายามจะสื่อสารมากกว่าคอยแก้ไขทุกคำที่ผมพูดผิด ผมเน้นไปที่คำและวลีที่จำเป็นต้องใช้ในชีวิตประจำวันจริงๆ ไม่ใช่คำศัพท์ที่หนังสือบอกให้เรียน
พอผมนำความรู้เชิงจิตวิทยาเกี่ยวกับวิธีที่สมองเรียนรู้ภาษามาปรับใช้ ผมก็สามารถสนทนาได้ภายในหกเดือนครับ ไม่ได้สมบูรณ์แบบนะครับ แต่เป็นการสนทนาที่ใช้ได้จริง ผมสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ มีส่วนร่วมในการพูดคุยจริงๆ และแสดงความคิดเห็นในเรื่องที่สำคัญกับผมได้
ในช่วงหลายปีต่อมา ผมก็พัฒนาทักษะจนใกล้เคียงกับเจ้าของภาษา ผมถึงขนาดตีพิมพ์หนังสือที่เขียนเป็นภาษาอังกฤษล้วนๆ และที่น่าประหลาดใจก็คือ หนังสือเล่มนั้นกลายเป็นหนังสือขายดีด้วยครับ
ประสบการณ์ครั้งนั้นสอนอะไรผมบ้าง
ประสบการณ์ครั้งนั้น และการไตร่ตรองในช่วงหลายปีต่อมา ได้เปิดเผยบางสิ่งที่ผมใช้เวลาทั้งชีวิตการทำงานเพื่อพัฒนาขึ้นมาครับ: นั่นคือแนวทางการเรียนรู้ภาษาแนวใหม่ที่แตกต่างไปอย่างสิ้นเชิง เป็นแนวทางที่พลิกโฉมห้องเรียนแบบดั้งเดิมที่เน้นแต่ไวยากรณ์ และเป็นแนวทางที่มองว่าการเรียนภาษาใหม่ไม่ใช่เรื่องน่าเบื่อแบบวิชาการ แต่เป็นการผจญภัยที่สนุกและเป็นมิตรกับสมองของเรา
หัวใจหลักของแนวคิดนี้เรียบง่ายอย่างไม่น่าเชื่อครับ เราทุกคนเรียนรู้ภาษาแรกได้โดยไม่ต้องมีตำราเรียน ไม่ต้องฝึกทำแบบฝึกหัดไวยากรณ์ หรือสอบคำศัพท์ เราเรียนรู้ผ่านการฟัง การทำความเข้าใจความหมาย การเชื่อมโยงทางอารมณ์ และการมีปฏิสัมพันธ์ทางกายภาพ สมองของเรายังคงเหมือนเดิมนับตั้งแต่นั้นมา แต่สิ่งที่เปลี่ยนไปคือ อยู่ๆ เราก็ตัดสินใจว่าผู้ใหญ่ควรเรียนภาษาเหมือนกำลังอ่านหนังสือสอบ
ซึ่งจริงๆ แล้วไม่ควรเลยครับ
หลักการนี้ใช้ได้กับทุกภาษา
หลักการนี้ใช้ได้กับทุกภาษา โดยเฉพาะภาษาที่รู้สึกว่า “ห่างไกล” จากภาษาของเรา ผู้เรียนส่วนใหญ่มักจะคิดว่าความแตกต่างหมายถึงความยาก แต่มันไม่จำเป็นต้องเป็นอย่างนั้นเสมอไปครับ งานวิจัยสมัยใหม่และประสบการณ์จริงมากมายชี้ให้เห็นว่า หากได้รับการป้อนข้อมูลที่ถูกต้อง มีแรงจูงใจ และได้ฝึกฝน ผู้ใหญ่ที่ไม่ได้ใช้ภาษานั้นเป็นภาษาแม่ก็สามารถพัฒนาได้อย่างรวดเร็ว แม้จะเป็นภาษาที่แตกต่างจากภาษาไทยมากๆ อย่างภาษาอังกฤษก็ตาม
ในโลกปัจจุบันที่ผู้คนอยากเดินทางไปต่างประเทศ ทำงานกับชาวต่างชาติ และเข้าใจวัฒนธรรมตะวันตกกันมากขึ้น การใช้วิธีที่สอดคล้องกับการเรียนรู้ตามธรรมชาติของสมองจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งครับ วิธีเก่าๆ อย่างการท่องจำ ฝึกทำโจทย์ สอบ และทำซ้ำๆ ได้ทำให้ผู้คนล้มเหลวมานานหลายสิบปีแล้ว แต่เรามีวิธีที่ดีกว่านั้นครับ
ผมได้วางหลักการเบื้องหลังแนวทางนี้ไว้ใน 5 หลักการเพื่อการเรียนรู้ภาษาแบบเร่งรัด และขั้นตอนการปฏิบัติใน 7 วิธีปฏิบัติเพื่อเรียนรู้ภาษาใดก็ได้ให้เร็วขึ้น และตอนนี้ผมกำลังทำงานร่วมกับผู้ร่วมก่อตั้ง John Ball เพื่อสร้าง Speech Genie ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ผมหวังว่าจะมีอยู่ตอนที่ผมไปถึงประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษครั้งแรกเมื่อหลายปีก่อน
TEDx Talk ของผมในหัวข้อ “วิธีเรียนภาษาใดก็ได้ใน 6 เดือน” มียอดวิวมากกว่า 36 ล้านครั้ง และยังคงติด 10 อันดับแรกของ TEDx มานานกว่า 12 ปี แต่การบรรยายอย่างเดียวอาจยังไม่เพียงพอ Speech Genie คือสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อเรานำแนวคิดเหล่านั้นมาสร้างเป็นระบบครับ — เป็นระบบที่ขับเคลื่อนด้วย Cognitive AI ที่จะปรับตัวเข้าหาคุณ เหมือนกับ Language Parent ที่อดทนและคอยสนับสนุนคุณอยู่เสมอ
ถ้าผมสามารถเรียนภาษาอังกฤษจนสื่อสารได้ในหกเดือนเมื่อปี 1981 ด้วยสติปัญญาและผู้คนรอบข้างเท่านั้น ลองจินตนาการดูสิครับว่าในปัจจุบันนี้ อะไรก็เป็นไปได้